छुवाछूतजन्य अपराधमा राज्यको मौनता

धनबहादुर मिजार बहुजातीय, बहुभाषिक, बहुसांस्कृतिक र बहुधार्मिक मुलुक नेपालमा पुर्खौंदेखि जातीय, धार्मिक, सांस्कृतिक, भाषिक सहअस्तित्व कायम रहँदै आएको छ। यद्यपि मानिस-मानिसबीच वर्ण व्यवस्थामा आधारित छुवाछूतजस्तो अमानवीय र पशुभन्दा न्यूनस्तरको व्यवहार विद्यमान हुनु आफैंमा दुःखद एवम् लज्जास्पद विषय हो।

बिसे नगर्चीको बयान

-श्रवण मुकारुङ्ग मालिक  ! म यो गोरखा राज्यमा अढाई सय वर्षपछि बौलाएँ । मेरो टाउको फनफनी घुमिरहेछ जमिन आकाशतिर आकाश जमिनतिर भइरहेछ आँखा तिर्मिर तिर्मिर भएर हजुरकोशिर दशवटा देखिरहेछु खैं मेरो पैतला कहाँ निर छ ? कहाँनिर छ बिसे नगर्ची ? मालिक  ! म बौलाएँ ।